KEES SIETSMA: MIJN INSPIRATIEBRON ‘VIER NAMEN’.

In de december editie van SPA nieuws schreef Ron Haarbrink dat hij in het dagblad De Stentor had gelezen over mijn boek ‘Vier Namen’ waarin de noodlottige verzetsgeschiedenis van mijn familie is beschreven. Vier namen waarnaar ik op 11 maart 1945 ben vernoemd. Ik heb gemeend in de herfst van mijn leven aan de impliciete opdracht van mijn ouders te moeten voldoen. Na vijf jaren research heb ik aan de hand van feiten hun levens gereconstrueerd en daarmee hun boodschap van alle tijden kunnen doorgeven. Tevens vroeg Ron mij of ik een column wilde verzorgen als een voorbode voor de afgesproken boekpresentatie die op 8 september 2026 in het Spa Honk zal worden gehouden.  Dat heb ik toegezegd en dat doe ik met dit artikel. Hierin probeer ik hun boodschap en de betekenis ervan te verbinden met de tegenwoordige tijd, waarin de wereld is veranderd. Nooit weer oorlog is in de afgelopen tachtig jaren ‘Steeds Weer’ geworden. De oorspronkelijke wens is een andere harde werkelijkheid geworden. ‘Steeds weer’ houdt tevens in dat de mens achter de ambtenaar in die veranderende wereld keuzes maakt, die een geweldige impact heeft op het leven dat je op dat moment leidt.

Mag ik met jullie terug gaan naar 1976 toen de wereld voor mij anders werd? Na een prachtige entree in het Amsterdamse korps in 1966 werd ik geselecteerd door de FBI in de Verenigde Staten van Amerika om op hun FBI Academy een “General Management Course” te volgen. Toestemming van de korpsleiding volgde. Ik verbleef de laatste drie maanden van 1976 op de campus van de Academy in Quantico (vlakbij Washington).

De Vietnam demonstraties hadden in Amsterdam reeds hun hoogte punten gekregen gedurende het presidentschap van Lyndon Johnson (1963 – 1969) en daarna zijn opvolger Nixon. De Vietnam oorlog liep ogenschijnlijk op zijn einde toen president Nixon in 1973 het einde van de Vietnam oorlog aankondigde, maar dat bleek een afleiding te zijn want die 20 jarige oorlog duurde nog tot 1975.

Toen ik in 1976 op de Academy kwam, had ‘Watergate’ in 1974 tot aftreden geleid van de Republikein President Nixon, die opgevolgd werd door zijn vice president Gerald Ford. Ford die in 1975 tot vreugde in de wereld de Vietnam oorlog beëindigde, kreeg in Amerika het verwijt dat hij Nixon amnestie verleende voor het feit dat onder zijn leiding in het hoofdkantoor van de Democratische Partij in het Watergate Complex was ingebroken om o.a. afluister apparatuur te plaatsen.

In die laatste drie maanden van 1976 werd de strijd tussen de kandidaten voor het presidentschap beslecht. Niet Ford won maar de Democratische Jimmy Carter. Deze verkiezingsuitslag heb ik in de aula van de Academy, als enige, in de nachtelijke uren gevolgd.

Het bleken twee presidenten te zijn die wilden dat de Verenigde Staten van Amerika een nieuwe weg in zouden slaan en afscheid wilden nemen van de periode Nixon. De machtspolitiek werd niet als doel voor ogen gehouden maar samenwerken en streven naar een politiek waarin rechtvaardigheid centraal staat.

Dat ervoer ik ook tijdens de training op de FBI academy. Het tijdperk Edgar Hoover als directeur van de FBI gedurende 37 jaar was ten einde. Hoover werd getypeerd als een gevaar voor de democratie, een man die op ongekende wijze misbruik maakte van zijn macht. Hij ontkende ten stelligste dat in Amerika geen mafia bestond. Het tegendeel bleek waar te zijn.

Op de FBI Academy heerste dan ook een nieuwe wind. Nadruk werd gelegd op de overtuiging dat het strafproces fair moet zijn ook voor de verdachte. Zo werden de Miranda Rules (vergelijkbaar met onze cautie die in 1980 volgde) en de leer van de verboden vruchten uitgelegd. Met name het laatste vond ik heel interessant en belangrijk. Als de politie opsporingsmiddelen toepast, doe dat overeenkomstig de wet en/of de jurisprudentie, anders leidt dat tot vrijspraak of niet ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie. Ook dat kwam in de tachtiger jaren in de Nederlandse rechtspraak tot ontwikkeling.

Uit belangstelling heb ik beide presidenten gevolgd. In 2007 stierf Gerald Ford en Carter sprak een lofrede over hem uit gedurende zijn herdenkingsdienst. Op de begrafenis van Carter in 2024 sprak Steven, de zoon van Gerald Ford, de lofrede op Carter uit, die zijn vader gedurende zijn leven nog had geschreven. Twee presidenten van verschillende politieke achtergronden die elkaar respecteerden en het beginsel van rechtvaardigheid hoog in het vaandel hadden en een voorbeeld van beschaving wilden zijn.

Wat een verwarrende tijd is er nu gaande o.a. in de Verenigde Staten van Amerika. We hebben allemaal op 6 januari 2021 kunnen zien dat fervente aanhangers van President Trump het Capitool bestormden. Vijf mensen kwamen daarbij om het leven. De bestorming werd impliciet aangespoord door deze president, als laatste politieke daad gedurende zijn eerste ambtstermijn (2017 – 2021). De FBI directeur James Comey werd al op 9 mei 2017 door President Trump ontslagen omdat hij weigerde te beloven loyaal te blijven aan deze President. In zijn tweede termijn werd door het Witte Huis de opdracht gegeven aan de Minister van Justitie Pam Bondi om Comey wegens een misdrijf te laten vervolgen. De rechter wees echter de desbetreffende aanklacht van de openbare aanklager Linsay Halligan, de voormalig persoonlijke advocaat van Trump, van de hand. 

Gedurende zijn tweede ambtstermijn (2024 herkozen) hebben we kunnen waarnemen dat de 37 jarige vrouw Renee Good in haar auto in Minneapolis werd neergeschoten door een agent van de federale Immigration and Customs Enforcement (ICE). Zij werd drie keer geraakt, in haar arm, borst en hoofd. Zij observeerde de acties van de federale agenten en wij konden zien dat zij langzaam probeerde weg te rijden om een confrontatie te ontwijken met de ICE agent, die een wapen in aanslag had, op haar richtte en schoot.

De supervisor Tracee Mergen van de eenheid van de FBI in Minneapolis kwam in actie en startte een onderzoek contra de schutter.  Het hoofdkantoor van de FBI in Washington kwam daarna ook in actie en Mergen kreeg de opdracht om het onderzoek tegen de ICE agent te staken. De Minister van Binnenlandse Veiligheid Kristi Noem vond de ICE actie gerechtvaardigd omdat Good haar auto als wapen had gebruikt en president Trump zei dat ‘de ICE agent uit zelfverdediging heeft gehandeld’. Tracee Mergen nam ontslag bij de FBI omdat zij zich niet kon verenigen met deze tegenstrijdige opdracht van het hoofdkantoor van de FBI, ingegeven door zogenaamde politieke motieven.

Kort na het ontslag van Tracee Mergen werd op 24 januari de 37 jarige Alex Pretti eveneens in Minneapolis doodgeschoten door twee federale United States Customs and Border Protection (CBP) agenten. De beelden die door omstanders werden vastgelegd laten zien dat Pretti een telefoon vasthoudt om de acties van  CPB te filmen en geen wapen grijpt. Pretti had een 9mm semiautomatisch pistool bij zich waarvoor hij een vergunning had. Dit niet getrokken wapen van Pretti werd in eerste instantie gebruikt als argument om de dodelijke schietpartij ‘als zelfverdediging’ te rechtvaardigen. Trump spreekt er over als “een gevaarlijk wapen dat afgaat wanneer mensen het niet weten”.

Bij de hiervoor beschreven feiten komt de vraag boven drijven of bij deze gesloten organisaties als FBI, ICE en CBP  en hun machtige politieke leiders rechtvaardigheid nog steeds leidend is in hun denken en doen. Of is het recht krom geworden als steeds maar weer de schuldvraag omgekeerd wordt, zoals alleen heersende doeners zichzelf nu presenteren in deze wereld? Het lijkt er immers op, dat rechtvaardigheid als drijfveer om de wet te handhaven, een oorlog te beginnen of disproportioneel te beantwoorden, vervangen is door eigenrichting, wraak, hoogmoedswaanzin, onbetrouwbaarheid, ongeloofwaardigheid, het recht van de sterkste of Gods wil.

Voor tirannie is angst, wegkijken en gehoorzaamheid een voorwaarde; voor  democratie heb je moed en verzet nodig. Het is de mens zelf, die hierover een keuze maakt.

Dat is van alle tijden en daarom wil ik graag mijn boek ‘Vier Namen’bij jullie introduceren en presenteren op 8 september 2026.

Bronnen:
The Guardian, Edward Helmore, 25 januari 2026: ‘FBI supervisor resigns after trying to investigate agent who shot Renee Good.

The Guardian, Richard Luscombe, 26 januari 2026: ‘Renee Good was shot three times, autopsy into Minneapolis ICE killing finds’.

Footage (viedo opname) Le Monde January 24, 2026, verified  by UA Media,: Alex Pretti was killed by Border Patrol Officers.

NOS Nieuws, 26 januari 2026: ‘Obama noemt door Alex Pretti ‘wake-upcall’, Trump belooft onderzoek.